چگونه بازیکنان بسکتبال پیش از مسابقه به آمادگی ذهنی برسند؟
یکی از مهمترین مسائل برای تیم ها و شخص بازیکنان، داشتن آمادگی ذهنی و روانی بازیکنان پیش از مسابقه و حتی تمرین است. در این مطلب راه هایی برای دست یابی به این فاکتور مهم عنوان شده است.
مقدمه
نکات اصولی
قبل از اینکه به روش ها و پیشنهادات مربوط به آمادگی ذهنی بپردازیم، باید به نکاتی مهم و اصولی اشاره کنیم. در ابتدا باید بدانید که مهمتر از هر روش و کاری می بایست:
متناسب با شخصیت، قدرت ذهن و نوع تفکر شخص خودتان به آمادگی ذهنی برسید.
این بدان معناست که ممکن است برخی روش ها روی شما تاثیر مثبت داشته باشد و برخی دیگر تاثیر منفی! زیرا شخصیت و تفکر هر فرد با فرد دیگر متفاوت است و افراد باید صرفا به توصیه ها و راهنمایی ها توجه کنند و در نهایت براساس ویژگی های شخصیتی خودشان اقدام به استفاده از روش های مختلف کنند.
پس ما در اینجا روش هایی که متداول است را صرفا توصیه می کنیم و شما می توانیم براساس ویژگی های خودتان، یا عینا آن ها را انتخاب کنید و نسبت به انجام آن ها اقدام نمایید و یا از چارچوب و هدفی که برای هر یک عنوان می شود ایده بگیرید و روش خاص خودتان را اجرا نمایید.
حفظ روتین
شناسایی و استمرار
آدم ها در زندگی خود دارای روتین مشخصی هستند. هرچقدر هم افراد منکر آن شوند، اما تمامی آدم ها نسبت به بعضی کارها، اتفاقات و رفتارها واکنش مثبت و به برخی دیگر واکنش منفی نشان می دهند که بنا به شرایط زندگی به طور مداوم و گاها ناخواسته و غیرآگاهانه آن ها را انجام می دهند و یا در معرض آن ها قرار می گیرند.
گام نخست شناسایی است. پیش از هرچیزی شما باید آن هایی که حس خوب و مثبت و آن هایی که حس بد و منفی به شما می دهند را شناسایی کنید. توجه داشته باشید این کارها و اتفاقات نباید صرفا بزرگ و قابل لمس باشند. ممکن است اتفاقاتِ بسیار کوچک تاثیرات بزرگی (چه منفی و چه مثبت) داشته باشند. برای درک بهتر و راحتی در روند شناسایی می توانید این موارد را همانند نمونه زیر یادداشت کنید.
|
مثبت
|
منفی
|
|---|---|
|
موسیقی راک
|
موسیقی با حال و هوای دِپ
|
|
دیدن هایلایت بازیکنان
|
هوای ابری
|
|
رقصیدن
|
خوردن نوشیدنی
|
|
حرف زدن با شخص خاص
|
حضور در محیط شلوغ
|
|
استفاده از هدفون
|
استفاده از هندزفری
|
جدول بالا یک نمونه کاملا فرضی برای درک بهتر جهت شناسایی مثبت و منفی است. برای برخی از عوامل که کنترل آن امکان پذیر نیست بخصوص در رابطه با عوامل منفی (مانند آب و هوای ابری که در جدول برای یک شخص فرضی به عنوان یک عامل منفی عنوان شده است) می بایست دنبال یک راه حل و عامل گشت تا آن را خنثی کند و ذهن از نظر منفی درگیر آن نشود.
یا در از برخی شرایط اگرچه عوامل جزئی هستند اما در فرد تاثیر مثبت یا منفی دارد؛ در اینجا استفاده از هدفون یک عامل مثبت و استفاده از هندزفری یک عامل منفی عنوان شده است. این موضوع اگرچه جزئی است اما ممکن است برای فرد فرضی که این جدول را تهیه کرده است، بسیار مهم باشد. زیرا از قرارگیری هندزفری در درون گوش خود حس خوبی ندارد و در مقابل قرار گرفتن هدفون بر روی گوش (بخصوص در سرما) و با توجه به کیفیت بهتر صدا حس مناسب و مثبتی را دریافت می کند.
بعد از شناسایی، باید به مرحله استمرار رسید؛ چه عوامل مثبت و چه عوامل منفی به دو گروه خودخواسته و ناخواسته تبدیل می شوند. عوامل خودخواسته با کنترل و آگاهی انجام می شوند. پس اگر مثبت باشند روی آن ها تسلط دارید تا در روتین خود حفظ کنید و اگر منفی باشند به سرعت می توانید آن ها را حذف نمایید.
اما اگر در گروه ناخواسته قرار گیرند بدان معناست که شما در حال حاضر کنترلی روی آن ها ندارید. اگر مثبت باشند که شما به طور عادی حس مثبت را از آن بابت به خود انتقال می دهید. اما اگر منفی باشند می بایست پس از شناسایی با تمرین و اراده کنترل آن ها را به دست بگیرید و سپس اقدام به حذف این موارد کنید تا چه در زندگی و چه در روتین پیش از مسابقه و یا تمرین خود از آن ها اجتناب نمایید.
توجه داشته باشید که رسیدن به یک روتین کاملا مثبت بسیار دشوار است و زندگی همیشه به اون شکلی که مدنظر شماست پیش نمی رود. پس بهتر است تا جایی که ممکن است اقدامات مثبت را انجام دهید و اگر درگیر اقدامات منفی شدید چندان به خود سخت نگیرید و به جای آن تلاش کنید تا برای دفعات بعد احتمال اتفاق افتادن آن را کاهش دهید. یادتان باشد که اولویت اول متمرکز شدن ذهن و فکر شماست. پس سخت نگرفتن بخصوص در شرایط مسابقه بسیار حائز اهمیت است.
گوش دادن موسیقی
ریتم، انگیزه و احساسات
هرگز نمی توان تاثیر موسیقی بر زندگی و ذهن را نادیده گرفت. بنا به شخصیت و تفکر افراد، برخی از موسیقی ها می توانند تاثیر مثبت و برخی دیگر می توانند تاثیر منفی بگذارند. بهترین راه برای رسیدن به تمرکز از جانب موسیقی این است که آهنگی را گوش دهید که در درجه اول پیش از این هم آن را گوش داده اید و ارتباط خوبی با آن گرفته اید. در اینجا می توان به اهمیت ساخت Playlist اشاره کرد. اینکه شما مجموعه از موسیقی های دلخواه خودتان را که پشت هم ردیف شده اند و یکی پس از دیگری پخش می شوند را یک جا داشته باشید، بهترین احساسات را به شما می دهد و شما حال خوبی پیدا خواهید کرد.
موسیقی بخاطر داشتن یک ریتم مشخص (در هر سبکی) شما را به صورت ناخوداگاه روی ریتم می آورد. اگر جزو افرادی هستید که به طور مداوم موسیقی گوش می دهید (بخصوص اگر هنگام گوش دادن به سازهای موسیقی بیشتر توجه می کنید) به برخی رفتارهای خود بخصوص بعد از گوش دادن موسیقی توجه کنید که برخی از آن ها طبق یک ریتم مشخصی انجام می شوند و این خاصیت موسیقی است. بسکتبال هم به مانند بسیاری از ورزش ها، ارتباط مستقیمی با ریتم دارد و شما می توانید با موسیقی به این ریتم دست پیدا کنید. دست یابی به ریتم به خودی خود یکی از عوامل تمرکز ذهنی است.
جدا از ریتم و دست یابی به احساسات مثبت و آشنا، موسیقی می تواند به شما انگیزه دهد و به طور کلی باعث انگیختگی مناسب شما شود. براساس اصول یادگیری حرکتی، هرچقدر انگیختگی در سطح مناسبی باشد (یعنی نه بالا و نه پایین باشد و در نمودار اصل U وارونه سطح متوسط انگیختگی را شامل شود)، اجرا یا همان فعالیتی که در حال انجام است به بهترین شکل صورت می گیرد. براساس نتایج بسیاری از تحقیقات صورت گرفته بر روی ورزشکاران، شنیدن موسیقی دلخواه می تواند شما را به یک تمرکز مناسب برساند و انگیختگی را در شما ایجاد نماید که فعالیت خود را به بهترین شکل پیش ببرید.
پس همیشه به یاد داشته باشید که اگر اهل موسیقی هستید، موسیقی هایی را انتخاب کنید که حس مثبت و خوبی به شما بدهد تا به واسطه رسیدن به سطح مناسبی از انگیختگی، احساسات و ریتم به تمرکز برسید.
فعالیت های تمرکزی
تمرین فیزیکی یا فکری تمرکز
برخی از افراد با انجام دادن کارهایی که نیازمند تمرکز هستند، می توانند برای مسابقه یا تمرین به تمرکز لازم دست پیدا کنند.
برخی از این کارها به صورت فکری هستند؛ خواندن کتاب، حل کردن جدول سودوکو، نوشتن یک مطلب و بسیاری از کارهایی به مانند این ها به افراد تمرکز فکری مناسبی می دهد و افراد می توانند با حفظ این تمرکز در درون زمین بازی عملکرد خوبی را از خود به نمایش بگذارند.
برخی دیگر از کارها تمرکز را به واسطه فعالیت های فیزیکی حاصل می کنند. انجام تمرینات عکس العمل، صحبت کردن راجب یک موضوع مشخص، خواندنِ یک شعر و آهنگ از حفظ و کارهای عملی که نیازمند تمرکز هستند، می تواند به افراد کمک کند تا به سطح مناسبی از تمرکز برسند و با حفظ آن، در درون زمین هم فرد متمرکزی باشند.
قرار گرفتن در جو مسابقه
تمرکز به واسطه خود مسابقه
بسیاری از افراد اعتراف کرده اند که پیش از شروع یک مسابقه استرس شدید داشته اند اما به محض آغازی بازی، استرس آن ها از بین رفته است. این دسته از افراد هنگامی که به طور کامل در معرض انجام یک کار جدی و مهم قرار می گیرند، به خودی خود متمرکز می شوند. برای جلوگیری از استرس های پیش از آن و داشتن تمرکز کامل در روند یک مسابقه یا تمرین، می توان با قرار گرفتن در جو و شرایط مسابقه و یا تمرین پیش رو، به تمرکز مدنظر دست یافت.
پرداختن به مسائل آنالیزی، صحبت در رابطه با فعالیت های پیش رو، تصویرسازیِ فکری از فعالیتی که می بایست انجام شود و هر اتفاقی که موجب شود تا به حس و حال مسابقه و یا تمرین نزدیک شد می تواند برای این دسته از افراد تمرکز را به طور کامل ایجاد کند
گرم کردن مناسب
فرصت عالی برای تمرکز
گرم کردن چه برای تمرین و چه برای مسابقه صرفا برای آماده سازی جسمی نیست؛ بلکه گرم کردن مجموعه از ویژگی ها را شامل می شود که افراد را به بالاترین سطح آمادگی پیش از شروع فعالیت می رساند. یکی از این ویژگی ها، تمرکز فکری است.
گرم کردن یک زمان کاملا اختصاصی برای بازیکنان است از نظر فکری به سطح مناسبی برسند. شما در طول گرم کردن و انجام حرکات مختلف (چه کششی و چه انجام حرکات مهارتی مانند دریبل زدن و یا شوت) فرصت دارید تا بسیاری از کارهایی که حس خوبی به شما می دهد را پیش از شروع مسابقه انجام دهید و به نوعی یک پیش زمینه برای انجام فعالیت اصلی داشته باشید.
برخی هنگام گرم کردن با گذاشتن هدفون و به واسطه موسیقی اقدام به انجام دادن فعالیت های Warm-Up می کنند. برخی دیگر هنگام انجام حرکات کششی با صحبت کردن راجب بازی و حتی مسائل دیگر به این تمرکز می رسند. حتی برخی با انجام حرکات انگیزشی مانند دانک زدن، سه امتیازی و تشویق هم تیمی ها به درجه مناسبی از تمرکز می رسند.
جمع بندی
کلیت تمرکز
تمامی مواردی که در این مطلب عنوان شد همگی دارای چارچوب های مشخصی بودند که همراه با مثال هایی برای شما عنوان شد. برخی از آن ها می توانند عینا برای شما کارساز باشند و برخی دیگر صرفا چارچوب را به شما معرفی کند و خودتان براساس آن چارچوب فعالیت مدنظر را شناسایی و نسبت به انجام آن اقدام کنید.
به یاد داشته باشید که آدم ها با هم متفاوت هستند و هر فرد می بایست براساس نگرش، شخصیت و خصوصیات اخلاقی خود به تمرکز مدنظر برسد و نباید افراد را به انجام فعالیتی برای تمرکز اجبار کرد.
